جنگ سرد بین شیعه و سنی

| ژوئن 25، 2017 | 0 نظرات

گسترش مفهوم بنیادگرایی از طریق شبکه های مساجد، با حمایت دو شبکه گسترده مالی یکی از ایران و یکی دیگر از عربستان یکی از دغدغه هایی است که کشورهای سکولار و لاکی در جهان غرب با آن روبرو می شوند.

نخستین بند از متمم قانون اساسی آمریکا، بند هجدهم از منشور جهانی حقوق بشر و همچنین بند نهم از کنوانسیون حقوق بشر اتحادیه اروپا آزادی مذهب و اعتقادات را برای شهروندان تضمین میکند؛ اما با بالا گرفتن عملیاتهای تروریستی از سال 2001 تا امروز نه تنها حق آزادی مذهب و اعتقاد اما بسیاری دیگر از ابعاد آزادی فردی گاهی به طور رسمی و غیر رسمی شامل محدودیت ها شده است.

بیش از چهار دهه از صدور انقلاب اسلامی بر اساس اصول مندرج در اصل 154 قانون اساسی می گذرد و در پی این سیاست در دو دهه اخیر دولت عربستان سعودی نیز بر اساس برنامه های جامع به مبارزه با این سیاست جمهوری اسلامی پرداخته است و به دنبال این دو کشور مسلمانان دیگر نیز برای گسترش نفوذ مذهبی خود در میان اقلیتهای مسلمان در اقصا نقاط جهان به حمایت مالی و اجرای پروژه های فرهنگی و مذهبی دست زدهاند.

در چند سال اخیر و با دامنه تداوم حادثه تروریستی در خاک اروپا بیشترین نگرانی ها از بالا گرفتن بحران های صهیونیستی و گسترش اندیشه های بنیادگرایی از طریق شبکه های مساجد، از جمله مهم ترین مسائل مربوط به دولت های اروپایی است.

اختصاص بودجه مطالعاتی، تحقیقاتی در این زمینه نشانه اهمیت این موضوع در فضای پر از التهاب کنونی است. محققان و حقوقدانان چند ساله که به دستور دولت و سازمان های دولتی به مطالعه و بررسی در زمینه مذهب و قانون مشغول هستند تا دولت ها با بهره گیری از نتایج این مطالعات قادرند در راستای وضع قوانینی که از نظر نظارت و افزایش امنیت اجتماعی نیز داشته باشد و از سوی دیگر، نادیده گرفتن اختلاف با اصول آزادی مذهب و همچنین جدایی دین از دولت.

این موضوع یکی از مهمترین معضلاتی است که کشورهای اروپایی در چند سال گذشته مشغول فعالیت خود هستند.

از تصویب قانون آموزش امامان جماعت تا باز بینی مفاد درسی مدارس مذهبی و همچنین زیر ذره بین قرار دادن بودجههای کلان خارجی و اعانات و نذورات به مساجد از جمله اقدامات نظارتی است که با تمام محدودیتهای قانونی تاکنون این کشورها برپایه قوانین داخلی خود به اجرا گذاشته اند اما عدم وجود ساختاری مشخص و دارای اعتبار لازم در میان جامعه های مسلمان غرب باعث شده است دولت ها از یک سو دولت اقدامات لازم را متناقض با سکولار خود را مشاهده کنند و از سوی دیگر در صورت فقدان یک نهاد پاسخ دهنده افراطی ها و تروریست ها از این شکاف برای پیشبرد اهداف خود سو سو استفاده، چرا جامعه مسلمان ان بر خلاف دیگر مذاهب از ساختار و نهاد مشخصی برخوردار نیست.

در کشورهایی نظیر بلژیک، آلمان و هلند که بودجه اصلی مساجد مثل دیگر مراکز مذهبی از طریق سوبسیدهای دولتی و مالیات غیر مستقیم تامین میشود نظارت و ایجاد محدودیت بر اهدائیات و بودجههای اضافی از طریق کشورهای خارجی آسان تر است اما در کشوری نظیر فرانسه که نهادهای مذهبی اساسا از دولت های دولتی جدا شده اند و هیچ مشکلی یا بودجه ای دریافت نمی کنند که این مراکز به طور مستقیم با اعطای وام های اعطایی و یا با بودجه هایی که از قرقیزستان و مراکز مذهبی خارج می شوند، تامین می شود.

پس از اقدامات تروریستی اخیر در چند سال گذشته دولت فرانسه دارای حساسیت خاصی بر روی شبکه های مساجد این کشور اعمال شده و اخیرا در راستای مبارزه با بنیادگرایی، تأمین بودجه مساجد از خارج از این کشور را زیر ذره بین قرار داده و برای مدت نامعلوم این کمک های متوقف شده یا محدود شده اند.

بعد از سه عملیات گسترده تروریستی در یک و نیم سال گذشته، نگرانی های عمومی موجب شده دولت فرانسه به واکنش نشان دهد. اما یک لایحه در این میان موجب نگرانی ها شده است؛ برخی از مساجد را متوقف کرده و آنها را متوقف می کنند.

پس از حمله تروریستی نیس نخست وزیر فرانسه درخواست توقف بودجه خارجی مساجد برای مدت مشخص مشخص شد. چند روز پس از وزیر کشور فرانسه اعلام کرد که در این رابطه اقدامات مشخص و لازم انجام گرفته و از دسامبر 2015 تا کنون بیش از 20 مسجد سلفی تعطیل شده اند.

وی در پیام خود گفت: "در فرانسه جایی برای کسانی که هلاک و نزاع هستند، تحت لوای مساجد و نمازخانه ها تبلیغ نمی کنند."

از سوی دیگر، مروان محمد دبیر اتحادیه مبارزه با اسلام هراسی در فرانسه در مصاحبه گفت: "سخنان وزیر کشور فرانسه این بار معنی دارد که مساجد با ترویج تروریست ها ارتباط مستقیم دارند، این روش درست نیست و تنها اتهام انگشت را بار دیگر به سوی همه مسلمانان دراز کردن است. "

بیش از 2500 مسجد و معروف در فرانسه واقع شده است و همه آنها به طور رسمی به عنوان مذهبی ثبت نشده و برخی با نام فرهنگی و سازمان های غیر انتفاعی به تبلیغ دین و ادای فریض مذهبی مشغول هستند. به گزارش شبکه خبری فرانس 24 از این میان 120 مسجد متعلق به سلفی تندرو است. این در حالی است که فعالیتهای سیاسی مذهبی و نفرت پراکنی مذهبی و همچنین خطبه های آتشین در ضدیت با فرقه های دیگر اسلام و یهود و غرب ستیزی در دیگر مساجد هم شنیده میشود، از جمله مساجد شیعیان عراقی، لبنانی و مساجد نزدیک به حزب الله و جمهوری اسلامی

برنامه نظارت و توقف بودجه های خارجی مشکوک در تمام طول تابستان رسانه ها و جامعه سیاسی فرانسه مشغول بود و پس از پایان تعطیلات از باز شدن این موضوع در دو سطح کشور و اروپایی در دستور کار است.

در فرانسه حزب تندرو و دست راستی جبهه ملی از پشتیبانان اصلی این طرح است و بسیاری معتقدند که در کشوری که از سال 1990 ساختاری کامل و تمام عیار را برای مبارزه با پولشویی و تامین بودجه تروریسم داراست امر کنترل و نظارت بودجه مساجد کاری دشوار و مسئله ساز نیست کما که دولت فرانسه پیشتر نیز در موردی مشابه با کلیسای سینتولوژی برخورد کرده است.

بنا به گزارشی که پیشتر از سوی کمیته تحقیقات پارلمان فرانسه منتشر شده بود سهم عمدهای از بودجه مساجد از وجوهات اهدایی اشخاص واعضای مساجد در خاک فرانسه تامین میشود و ظاهرا تنها دو کمک عمده یکی به مبلغ 6 میلیون یورو از مراکش و 2 میلیون یورو از الجزایربه رسما به مساجد فرانسه اهدا شده است. اما این مبلغ بسیار جزئی از هزینه های سالانه این مراکز مذهبی است.

این گزارش به نکات مهمی اشاره می کند؛ "در ساختار سکولار فرانسه مساجد مانند کلیساها، کنیسه ها و سایر حجاب ها قانونی نمی توانند هیچ نوع بودجه یا دولت متبوع دریافت کنند. تنها راه برای احداث مساجد جدید اهدای خصوصی توسط افراد و سازمان های خیریه است و این دلیل اصلی وارد شدن سرمایه های خارجی به مساجد است. "

در این گزارش آمده است: "از طرف دیگر تلاش می شود که اسلام هم مانند سایر مذاهب از ساختار مشخص و مدیریتی کلان برخوردار شود تا بتوان آن را بهتر کنترل کرد و از سوی دیگر اعمال فشار برای انجام این مهم بر اساس قانون 1905 که رسما بر جدایی بی قید و شرط مذاهب و دولت تأکید دارد در تقابل است. "

خانم ناتالی گولت یکی از قانونگذاران که در پروسه تهیه این گزارش شرکت کرد به شبکه فرانس 24 در این رابطه گفت: "هدف ممنوعیت کامل حمایت از مالی خارجی نیست بلکه هدف شفافیت و نظارت بر این امر است."

در این راستا دولت فرانسه اعلام کرد که ساختار مشخصی برای کلیه فعالیت های مذهبی مسلمان در نظر گرفته است که تحت نظارت این ساختار کلیه مسائل مربوط به جنیه های عمومی اسلام نظارت واقع می شود. این ساختار از وظیفه نظارت بر مرودات مالی تا وظیفه آموزش امامان جماعت، مخصوصا امان جماعت که خارج از فرانسه به دنیا می آیند، برعهده خواهد داشت.

نکته قابل ذکر است که این ساختار بر خلاف دیگر بنیادای مذهبی توسط یک غیر مسلمان اداره می شود، که به دنبال اعتراض مسلمانان و مسلمانان مسلمان در فرانسه است و این اقدام را به جامعه ی مسلمان عفو ​​می کند. مروان محمد در اینباره میگوید: اول اینکه آنها یک غیر مسلمان را انتخاب کردند که به هیچوجه نمایندگی جامعه مسلمان نمیکند و این چیزی جز محسور کردن مسلمانان نیست. آیا در میان 4 میلیون مسلمان در فرانسه یک نفر نبود که بتواند این مسئولیت را به او سپرد؟ "

4 میلیون نفر جمعیتی است که برای مسلمانان فرانسه تخمین زده می شود اما آمار دقیق از نژاد، جنسیت و مذهب این مسلمانان در دسترس نیست. آمار دیگر این جمعیت را تا 5 میلیون دلار تخمین میزند که با این حساب فرانسه داری یکی از بزرگترین جوامع مسلمان در اروپا است اگر بزرگترین آن نباشد.

به هر شکل ایجاد چنین نظری نظری و پرداختن به این موضوع به عنوان یکی از معضلات پدیده تروریسم اسلامی در اروپا می تواند بسیار سریع بر دیگر جوامع اروپایی نیز تاثیر گذاشت. همانطور که قبلا نیز این اقدامات از فرانسه به وجود آمد و به کشورهای دیگر گسترش یافت، نظیر؛ ممنوعیت پوشیدن نقاب و خره و همچنین طرح آموزش و تربیت امامان جماعت و نیز ممنوعیت بورکینی در هفته های اخیر که موج جدیدی از بحث در غرب را راه اندازی کرد.

برخی از محققان جامعه و مذهب بر این اعتقاد دارند که این روند شروع به پیدایش اسلام اروپایی در قالب یک نهاد مذهبی همخوان با جوامع غرب است.

 

ترجمه و تحقیق: محسن بهزاد کریمی

منابع:

http://hudoc.echr.coe.int/app/conversion/pdf/?library=ECHR&id=003-4500343-5427291&filename=003-4500343-5427291.pdf

http://www.pewresearch.org/fact-tank/2016/07/19/5-facts-about-the-muslim-population-in-europe/

http://www.senat.fr/fileadmin/Fichiers/Images/commission/missions/islam_en_france/14-Brochure_Mission_Islam.pdf

https://www.washingtonpost.com/world/europe/to-curb-radicalism-france-targets-foreign-funding-for-mosques/2016/08/14/788ec7e6-5ef9-11e6-84c1-6d27287896b5_story.html

نظرات

نظرات

برچسب ها: , , ,

دسته بندی: فارسی, دستهبندی نشده

درباره نویسنده ()

پاسخ دهید

آدرس ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخشهای موردنیاز علامتگذاری شدهاند *